Van dieren wordt gezegd dat je aan de buitenkant kan zien, hoe ze zich van binnen voelen. Neem bijvoorbeeld de kat. Heeft hij zijn oren naar voren gericht, staan zijn snorharen recht naar beneden, is de staart omhoog gekruld en heeft hij half verwijde pupillen betekent dit dat hij alert is. Een angstige kat heeft platte oren, vergrote pupillen, zijn voor- en achterpoten staan strak naast elkaar, hij maakt een bolle rug, zijn staart staat recht, zijn haren opstaand en staat hij in zijn geheel iets naar achteren, zodat hij achterwaarts kan vluchten. What you see, is what you get. Dit in groot contrast met hoe wij mensen ons gedragen. Wij zijn goed in het ophouden van de schijn. Kunnen ons anders voordoen dan we in werkelijkheid zijn. Neem bijvoorbeeld Hyacinth Bucket uit de Engelse comedyserie Keeping Up Appearances. Ondanks haar eenvoudige afkomst probeert ze zich te profileren als een vrouw uit de betere kringen. Zo spreekt ze haar achternaam uit als Bouquet (want dat klink beter als Bucket) en probeert ze haar asociale familie angstvallig weg te houden bij de mensen op wie ze indruk wil maken.
          Maarten Luther heeft ooit gezegd: “Wij zien alleen de buitenkant en daar kun je weinig uit opmaken. Twee mensen kunnen hetzelfde doen en dat toch op een heel verschillende manier doen.” Roel Bentz van den Berg daarentegen beweert, in zijn essay “Een geanimeerde blik”, het tegengestelde. Voor zijn moeder was één blik genoeg om te weten hoe iemand in elkaar zit. Zodoende heeft hij van haar geleerd dat het innerlijk en uiterlijk met elkaar verweven zijn. Zou één blik echt genoeg zijn om te weten hoe iemand in elkaar steekt? Hoe kan het dan, dat wij mensen ons zo regelmatig vergissen in onze soortgenoten? Met regelmaat ben ik mensen tegengekomen waarvan hun buitenkant niet verried dat hun binnenkant er zo anders uit zag dan ik had verwacht. Zou dat komen doordat de samenleving verlangt dat we de schijn ophouden? Dat we met name onze minder goede eigenschappen moeten verbergen? Is daarom het grootste deel van de wereldbevolking opzoek naar zichzelf? Dat we met elkaar zo druk bezig zijn geweest onze eigenschappen te filteren naar buiten toe, dat we geen idee meer hebben wie we werkelijk zijn?

          Zo’n vijf jaar geleden had ik het gevoel dat er iets miste. Ik had het idee dat ik mezelf niet kon zijn. Daar wilde ik verandering in brengen en ik wist dat ik dit niet alleen zou kunnen doen. De standaard Nederlandse google search resultaten bracht me bij psychologen. Hier had ik nog geen behoefte aan. Iets weerhield me ervan om daar contact mee te zoeken en ik bleef vissen naar iets dat wel voor mij was weggelegd. Nadat ik in het Nederlands er niet uit kwam, zocht ik in het Engels en zodoende kwam ik op de website van Mary Rocamora, van de Rocamora School in Californië, USA. Op haar site las ik over Awareness trainingen. Hierin leer je om, door middel van oprechte nieuwsgierigheid, aandacht te schenken aan gedachten en emoties, zonder dat we hier een oordeel over vellen. Het gaat om leven in het nu en het herkennen van patronen die ervoor kunnen zorgen dat je niet in het moment leeft. Het leven in het nu zou je kunne vergelijken met in de flow zijn. Kenmerkend hiervoor zijn onder andere: het volledig opgaan in een activiteit, het verlies van tijdsbesef, een gevoel van persoonlijke controle over de activiteit, je bent geconcentreerd en doelgericht. Dit gevoel had ik al heel lang niet gehad. Ik wist niet meer hoe dat voelde: jezelf verliezen in iets wat je leuk vindt om te doen waardoor je tijd en omgeving vergeet. Ondanks alle sceptische reacties van mensen om mij heen, besloot ik een online cursus te volgen. Het gevoel van iets dat zo persoonlijk is, toch nog enigszins anoniem te kunnen doen, gaf een veiligheid.
          Nu vijf jaar later beleeft Awareness zijn opkomst in Nederland. De term die hier gebruikt wordt is Mindfullness. Het belangrijkste uitgangspunt: in het hier-en-nu aanwezig zijn, opmerkzaamheid zonder oordelen en acceptatie van dat wat er is. Zoals Roald Dahl ooit zei: “het is onmogelijk om aan de buitenkant te stralen als je aan de binnenkant niet straalt.”  Ik ben van mening dat hij bedoelt dat je er voor moet zorgen dat je binnen- en buitenkant in harmonie moeten zijn zodat je weet wie je bent. Al die mensen die mij toentertijd vertelden wat een onzin zo’n training was, volgen nu de ene mindfullness training na de andere in de hoop dat ze hun eigen essentie terugvinden. Zou mindfullness dan de oplossing zijn tegen mensen die de schijn ophouden? Ik betwijfel het en wel omdat ik denk dat er namelijk altijd mensen zullen zijn die hun ware aard niet aan anderen willen laten zien om redenen waar ik geen weet van heb. Dat zijn hun gedachten en gedachten kan ik niet lezen, ook niet wanneer ik iemand zie.
          In die tien weken dat de cursus duurde, heb ik veel geleerd. Het blijft een dagelijkse oefening om met een open blik te kijken naar mijn gedachten en emoties en ze niet af te keuren. De ene dag lukt het beter om ze te accepteren dan de andere. Het is een langdurend leerproces, waar veel tijd in gaat zitten. Misschien zijn mensen die de schijn ophouden daar nog niet aan toe. Misschien ben ik daar op dit moment ook even niet aan toe, want ik merk dat ik mijn minder goede eigenschappen weer probeer te verbergen. Als we, net als dieren, de what-you-see-is-what-you-get mentaliteit hanteren, vermoed ik dat ons leven een stuk gemakkelijker zou zijn.